Oyun terapisi sırasında, çocuklar oyunun tedavi edici gücü aracılığıyla sorunlarının ne olduğunu, bunu nasıl anlatacaklarını ve bu sorunların neden olduğu baskıdan kurtulmalarını sağlayacak şekilde nasıl çözüm bulacaklarını görürler.
Gelişim psikolojisi alanında değerli araştırmacılardan Caren Walker ve Alison Gopnik, oyun ile ilgili önemli bir soru dile getirir; “Dünya hakkında bu kadar çok şey öğrenmesi gereken çocuk, niçin oyun oynamak adına gerçek olmayan bir dünyada bu kadar zaman ve enerji harcamaktadır?”
Yetişkin gözlüğünden oyuna bakıldığında, oyun tekrarlardan ve anlamsız dizilerden oluşuyor gibi gözükebilir ancak çocuklar için oyun; gerçek dünyanın bir yansımasıdır. Doğumundan itibaren gerçek dünyada var olmaya çalışan çocuk, oyun yoluyla yarattığı dünyada, problem çözme, duyguları düzenleme, sıra bekleme gibi pek çok sosyal, duygusal ve bilişsel beceriyi pratik eder. Bir bilim insanı gibi, deneme – yanılma yoluyla gerçek dünyadaki deneyimlerini “oyun içinde” tekrar ederek anlamlandırmaya çalışır. Bu sebeple oyun, gelişimsel anlamda öğretici ve pekiştiricidir.
Oyun aynı zamanda çocuğun iç dünyasının da bir yansımasıdır. Oyun yoluyla tekrar ettikleri deneyimlerde yaşadıkları duyguları ve düşünceleri de ifade etme imkanı bulurlar. Oyunun iyileştirici ve güçlendirici tarafı buradan gelir.
Oyun Terapisi Nedir?
Oyun terapisinde ise amaç oyunun tüm bu gücünden yararlanarak çocuğa iç ve dış dünyasını yansıtabileceği güvenli bir alan yaratmaktır. Özellikle çocuk merkezli oyun terapisi hümanistik bir yaklaşımla, oyun yoluyla her çocuğun kendi kendini iyileştirebilme potansiyeline güvenir.
Daha açık bir şekilde ifade edecek olursak, çocuklar yaşadıkları olumlu ya da olumsuz her deneyimi ve duyguyu oyun içinde açık bir şekilde ifade etme olanağı bulduğunda, kendi sorunlarını kendi yollarıyla çözebilme becerisi geliştirirler. Gerçek dünyada çözemedikleri duygu, düşünce ya da davranışları oyunda ele alırlar. Bu anlamda oyun terapisinde, terapistin görevi çocuğun duygusal süreçlerine yargısız bir şekilde eşlik ederek, koşulsuz kabul ve güven sağlamaktır.
Çocuk ve terapistin güven ilişkisine dayalı bu süreç için oyun terapisinde oda ve oyuncaklar da özel olarak tasarlanmıştır. Her biri birbirinden farklı anlamlar taşıyan oyuncaklar, oyunda çocuğun günlük hayatta ifade etmekte zorlandığı duyguları özgürce ifade edebilmesine aracı olur. Çocuk kurduğu oyunda metaforlar ve hikayeler üzerinden kendi hikayesini şifalandırır.
Oyun terapisi, çocukta davranış değişikliği ile beraber sosyal ve duygusal anlamda gelişim ve genel iyi oluş halini de destekler.
Sıkça Sorulan Sorular
Oyun terapisi hangi çocuklara yapılır?
Oyun terapisi 2-11 yaş aralığındaki çocuklara uygulanabilir. Çocuklar genellikle 2-2.5 yaşlarında sembolik oyun (-mış gibi oyunlar, örneğin evcilik, doktorculuk gibi) oynamaya başlarlar. Oyun terapisi de çocukların sembolik oyun oynamaya başlamasıyla birlikte uygulanabilir.
Oyun terapisi çocuğun yaşadığı pek çok duygusal ve davranışsal problem için çözüm sunabilir. Özellikle kaygı, korku, aşırı çekingenlik, içe kapanıklık, saldırgan davranışlar, kardeş kıskançlığı, sosyal uyum sorunları, uyku, yemek ve tuvalet alışkanlığı sorunları, boşanma, evlat edinme, yas, kayıp ve travma süreci geçiren çocuklar için uygundur.
Oyun terapisi çocukta davranış değişikliği ile beraber sosyal ve duygusal anlamda gelişim ve genel iyi oluş halini de destekler.
Oyun terapisi kaç seans sürer?
Oyun terapisi süreci çocuğun yaşadığı soruna ve geçmiş ile bugün yaşadığı deneyimlere bağlıdır. Oyun terapisi genellikle haftada bir ya da iki kez olmak üzere düzenli şekilde devam ettiğinde 16-20 seans arası sürmektedir. Bu süreci çocuğun gelişimsel dönemi ve terapinin gidişatı da etkilemektedir.
Oyun terapisi nasıl yapılır?
Çocuklar iç dünyalarını oyun ve oyuncaklar aracılığıyla ortaya koyarlar. Çocuk merkezli oyun terapisinin amacı çocukların iç dünyalarını oyun yoluyla anlamak, duygu ve isteklerini oyun yoluyla açık bir şekilde ifade edebilecekleri güvenli bir ortam yaratmaktır. Çocuklar yaşadıkları deneyim ve duyguları açık bir şekilde ifade etme olanağı bulduğunda sağlıklı olarak gelişim gösterir ve kendi sorunlarını kendi yollarıyla çözebilme becerilerini geliştirirler. Bu anlamda terapisnin görevi oyun yoluyla çocuğun duygusal süreçlerine eşlik etmektir
Materyalleri nelerdir?
Oyun terapisinde oda ve oyuncaklar özel olarak seçilmiştir. Oyuncakların ve materyallerin her biri birbirinden farklı anlamlar taşır ve oyunda çocuğun günlük hayatta ifade etmekte zorlandığı duyguları özgürce ifade edebilmesine aracı olur. Çocuk kurduğu oyunda metaforlar ve hikayeler üzerinden kendi hikayesini şifalandırır.
